JOHANNES de Montesono[s] OP, * um 1350 in Monzón, Aragonien,
† nach 1412. - Nach Lehraufenthalten an verschiedenen Ordensstudien
wird J. Theologieprofessor an der Kathedralschule von Valencia. 1387
in Paris promoviert veröffentlicht J. sogleich 14 Thesen, in denen
(10-13) er sowohl die scotische Lehre der unbefleckten Empfängnis
(als Fest 1380 durch die gallische Nation an der Pariser Universität
eingeführt) als auch die franziskanische Doktrin der Erbsündlosigkeit
Mariens scharf angreift; als Prediger malte er sogar kräftig die Befleckung
der Gottesmutter aus. Unter der Ägide von Johannes Vitalis (s.d.)
erstellt die Fakultät ein Gegengutachten und verurteilt am 6.7. J.s
strittige Thesen. Da dieser jedoch nicht widerruft, wird er am 23.8.
von Erzbischof Peter von Orgemont mit Exkommunikation bedroht. Gleichzeitig
interveniert eine Gesandtschaft der Universität, der u.a. Johannnes
Gerson (s.d.) angehört, bei Clemens VII. in Avignon. J. war inzwischen
über Aragón nach Rom gereist, um einer möglichen Verurteilung zu entgehen.
Nach dreimaligen Nichterscheinen vor der Kurie wird J. schließlich
am 27.1. 1389 exkommuniziert; er flieht in seine Heimat. 1393 ist
J. auf Sizilien bezeugt.
Werke: Tractatus brevis de electione papae, qui dicitur
Informatorium; Correptorium contra epistolam fundamenti schismatis;
Opus quod dicitur Scopos LXXII conclusionum ad paragrandam viam Ecclesiae
a devio triviali ad papam Bonifatium IX.
Lit.: Quétif-Échard I 691ff; - H. Denifle, Chartularium
Universitais Parisiensis III, Paris 1889-1897, nn. 1408. 1480ff. 1557-1583;
- A. Mortier, Histoire des maîtres généraux de l'ordre des frères
prêcheurs III, Paris 1903, 620-631. 635-641. 644f; - R. Doucoeur,
Les premières interventions du Saint-Siège relatives à l'Immaculée
Conception: RHE 8 (1907) 266-285; 9 (1908) 278-293; M. R. Bonniwell,
A History of the Dominican Liturgy, New York 1944, 240-247; -
C. Sericoli, De praecipuis Sedis Apostolicae documentis de B. M. V.
Immaculatae Conceptione: Antonianum 29 (1954) 378-408; - C. Balic,
Joh. Duns Scotus et historia Immaculatae Conceptionis, Rom 1955; -
DThC VII 1079ff; VIII 791f; - Grabmann, MGL III 281; - LThK
V 1062f; - RE XII 322, 44ff.
Klaus-Gunther Wesselin
Literaturergänzung:
2005
Pawel Krupa, La lettre en défense de Saint Thomas d'Aquin de Jean de Monzon OP (1388), in: AFrH 98.2005, S. 633-647
Letzte Änderung: 09.04.2011