JOHANNES Aegidius von Zamora, spanischer Franziskaner, Polyhistor,
* wahrscheinlich in Zamora als J. Aegidius (oder eher Aegidii), spanisch
Juan Gil, † nach 1318. - Um 1269 trat J. in den Franziskanerorden
ein. J. studierte einige Jahre in Paris, wohl zwischen 1274 und 1278.
1278 treffen wir ihn in Zamora als lector theologiae. Um 1300 war
er Provinzial seines Ordens. J. war in besonderer Weise mit dem königlichen
Hof verbunden. Er arbeitete mit an den literarischen Projekten des
Königs Alfons X. des Weisen (1252-84), besonders an der »Crónica general«
und an den «Cantigas de santa María« und verfaßte auf Bitten des Königs
das »Officium almifluae Virginis Mariae« (hrsg. von F. Fita, 1885-88).
J. war vermutlich auch Erzieher des Infanten Sancho, des späteren
Königs Sancho IV. (1284-95); für diesen verfaßte er zwischen 1278
und 1282 das Werk »De preconiis Hispaniae«, eine Art Fürstenspiegel
und Geschichte Spaniens (hrsg. v. M. de Castro, Madrid 1955).
Werke: (Die meisten sind noch nicht ediert.) Dictaminis
epithalamium (hrsg. von Ch. Faulhaber, 1978); Proslogion (Prosodion)
seu tractatus de accentu et de dubilibus Bibliae; Ars musicae; Archivum
seu armarium scripturarum (nur Fragmente); Liber illustrium personarum;
Liber de Jesu et Maria; Liber de historia naturali; Contra venena
et animalia venenosa (hrsg. von M. de Castro, 1976); Sermones sanctorum;
Legenda sanctorum; Liber meditationum et orationum; Commentarium in
Canticum canticorum (Autorschaft zweifelhaft).
Lit.: G. Cirot, De operibus historicis J. Ae. Zamorensis
(1913); - M.- R. Vílchez, El liber Mariae de Gil de Zamora, in:
Eidos 1 (1954), 9-43; - H. Riedlinger, Die Makellosigkeit der
Kirche in den lat. Hoheliedkommentaren des MA.s (1958), 303-306; -
M. de Castro, Las ideas políticas y la formación del príncipe en el
»De preconiis Hispanie«, in: Hispania 22 (1962), 507-541; - Ders.,
»Legenda prima« de san Antonio según Fr. Gil de Zamora, in: Archivo
iberoamericano 34 (1974), 551-612; - Ch. Faulhaber, Las retóricas
hispanolatinas medievales (s. XIII-XV), in: Repertorio de Historia
de las Ciencias Ecclesiásticas en España VII (1979), 19-20; -
F. J. Talavera Esteso, La Historia naturalis de Juan Gil de Zamora
y la tradición enciclopedística latina del s. XIII. Edición de sus
prólogos, in: Analecta Malacitana 6 (1983) 151-176; - K. Reinhardt/H.
Santiago Otero, Biblioteca Bíblica Ibérica Medieval (1986), 194-202;
- LThK V, 1098; - DSp VI, 367-369; - Diccionario de Historia
Ecclesiástica de España II, 1022; - LexMA V, 776.
Klaus Reinhardt
Letzte Änderung: 09.04.2011